İSO Türkiye İmalat PMI kasımda 48,0’a yükseldi. Endeks eşik değer 50,0’nin altında kalmakla birlikte faaliyet koşullarında şubattan bu yana en hafif bozulmaya işaret etti.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Kasım 2025 sonuçları kamuoyuyla paylaşıldı. Eşik değer olan 50,0’ın üzerindeki seviyelerin sektörde iyileşmeyi gösterdiği endekste, ekimde 46,5 olarak ölçülen manşet PMI kasım ayında 48,0’a yükseldi. Her ne kadar 50,0 eşik seviyesinin altında kalmaya devam etse de, bu sonuç faaliyet koşullarındaki bozulmanın şubattan bu yana en hafif düzeyde gerçekleştiğine işaret etti. Manşet verideki iyileşmeye paralel biçimde, imalat üretimindeki düşüş de kasımda son dokuz ayın en yavaş hızında kaydedildi. Bununla birlikte firmalar, yeni siparişlerde devam eden düşüş nedeniyle üretim hacimlerini azaltmayı sürdürdü. Talep tarafındaki zayıflık yeni siparişlerin yavaşlamasına yol açtı; ancak bu yavaşlama ağustos ayından bu yana görülen en ılımlı seviyede gerçekleşti. Buna karşın, yeni ihracat siparişlerindeki daralma belirginleşti ve bazı katılımcı firmalar uluslararası pazarlarda artan fiyat rekabetinin baskılarından söz etti.
Fiyat rekabetinin etkisi kasım ayında imalatçıların satış fiyatlarını yalnızca çok sınırlı bir oranda artırmasına neden olurken, böylece yılın başından bu yana en düşük satış fiyatı enflasyonu kaydedildi. Girdi maliyetlerindeki artışın hız kesmesi, firmaların nihai ürün fiyatlarında enflasyonu kontrol altında tutma çabalarını destekledi. Girdi fiyatları yaklaşık son bir yılın en yavaş artış hızında ölçülürken, maliyet artışı bildiren şirketler bu durumu çoğunlukla ham madde fiyatlarındaki yükselişle ilişkilendirdi. Üretim ve yeni siparişlerdeki yavaşlamaya paralel olarak istihdam kasım ayında ılımlı bir daralma gösterdi ve mart ayından bu yana en düşük gerileme oranı kaydedildi. Firmaların satın alma faaliyetlerini belirgin şekilde azaltması hem girdi stoklarında hem de nihai ürün stoklarında düşüşün hızlanmasına yol açtı. Öte yandan, ekim ayında hafif bir iyileşme gösteren tedarikçi performansı kasımda yeniden zayıfladı ve tedarikçilerin teslimat sürelerinde kısmi bir artış gözlendi.
10 sektörden üçü yeniden büyümeye geçti
Rapordaki veriler imalat sanayinde kısmi de olsa iyileşme sinyalleri verdi. Ekim ayında hiçbir sektörün üretimini artırmayı başaramadığı tabloya karşın, kasımda üç sektör yeniden büyüme yönüne geçti. Son dört ay sonra ilk kez büyüme kaydeden elektrikli ve elektronik ürünler sektörü en güçlü toparlanmayı sergilerken, metalik olmayan mineral ürünler ile ağaç ve kağıt ürünleri de üretim hacmini artırmayı başardı. Buna karşılık, en sert daralma tekstil sektöründe yaşandı. Üretimdeki bu seyre paralel olarak, kasımda yeni siparişlerin yükseldiği sektör sayısı üçe çıktı ve bu alanda da elektrikli ve elektronik ürünler sektörü öne çıktı. Sektörün yeni sipariş artışı Ocak 2023’ten bu yana ölçülen en yüksek seviyeye ulaşırken, talep koşullarındaki zorluklar nedeniyle en belirgin yavaşlama tekstil ürünlerinde görüldü. Tekstil firmaları ihracat siparişlerinde de kayıp yaşarken, diğer sektörler arasında iyileşme kaydedenler oldu. Kasımda yurt dışı siparişler içinde en hızlı artış ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe kaydedildi.
Maliyetlerde en hızlı yükseliş makine ve metal ürünlerinde görüldü
Aynı dönemde firmalar, maliyet enflasyonundaki belirgin yavaşlamadan destek aldı. On sektörün tamamında girdi fiyatları ekime kıyasla daha sınırlı artış gösterirken, maliyetlerde en hızlı yükseliş makine ve metal ürünlerinde, en düşük enflasyon ise giyim ve deri ürünlerinde görüldü. Üreticiler, maliyet avantajlarını müşterilerine yansıtmak amacıyla satış fiyatlarını daha düşük oranda artırmayı ya da doğrudan indirim yapmayı tercih etti. Tekstil ile metalik olmayan mineral ürünler sektörlerinde nihai ürün fiyatları gerilerken, en güçlü fiyat artışı ana metal sanayinde gerçekleşti. Kasım ayında sektörlerin yarısında istihdam artışı kaydedilirken, böylece çalışan sayısını artıran sektör sayısı son bir buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Üretim ve siparişlerde olduğu gibi, istihdamda da en hızlı artış elektrikli ve elektronik ürünler sektöründe yaşandı. Diğer yanda tekstil sektörü, anketin başlangıcı olan Ocak 2016’dan bu yana görülen en belirgin istihdam kaybını verdi. Son olarak, kasım ayında satın alma faaliyetleri ve stok seviyelerinde ekime göre daha geniş bir toparlanma görüldü.
“Enflasyonist baskıların hafiflemesi, kasım ayında Türk imalat sektörüne olumlu yansıdı”
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi; “Enflasyonist baskıların hafiflemesi, kasım ayında Türk imalat sektörüne olumlu yansıdı. Girdi maliyetleri ve satış fiyatları 2025’in başından bu yana en düşük oranlarda arttı. Bu gelişme, üretim, yeni siparişler ve istihdam gibi önemli alt kalemlerde daralmanın hız kesmesi ile aynı döneme denk geldi. Özellikle istihdamda düşüş durma noktasına yaklaştı. Veriler, yılın sonu yaklaşırken imalat sektörünün toparlanabileceği yönünde umut veriyor.”
