İSO Türkiye İmalat PMI, Ekim ayında sınırlı bir gerilemeyle 46,5 seviyesine inerek son üç ayın en düşük değerine işaret etti. Bu görünüm, imalat sanayiinde faaliyet koşullarındaki bozulma eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Üretimdeki daralma trendi ise kesintisiz şekilde 19’uncu aya taşındı ve düşüşün şiddeti eylül dönemine göre daha belirgin hale geldi.
Ekonomik büyümeye ilişkin öncü gösterge kabul edilen imalat sanayi performansını en hızlı ve sağlıklı biçimde yansıtan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI anketinin Ekim 2025 dönemi çıktılarına göre tablo şöyle şekillendi. 50,0 eşik değerinin üzerindeki her okumanın toparlanmaya işaret ettiği PMI endeksinde, Eylül’de 46,7 olan manşet PMI, Ekim’de 46,5’e gerileyerek son üç ayın en düşük seviyesine indi. Böylece endeks, imalat sektöründe faaliyet koşullarındaki bozulmanın sürdüğünü göstermiş oldu. Üretimdeki zayıflama eğilimi kesintisiz bir şekilde 19’uncu aya taşındı ve düşüşün şiddeti Eylül’e kıyasla bir miktar daha arttı. Katılımcı firmalar müşteri talebinin gevşediğini bildirirken buna paralel olarak yeni siparişlerde de yavaşlama yaşandığı görüldü.
Yeni siparişlerdeki düşüş Ekim ayında bir miktar yavaşlamış olsa da devam etti. Talepteki zayıflık yalnızca yurt içiyle sınırlı kalmadı; dış pazarlarda da hissedildi ve böylece ihracat kaynaklı siparişlerde de gerileme kaydedildi. Yeni iş hacmindeki bu daralma nedeniyle üreticiler ayrılan personelin yerini doldurma ya da ek girdi alımı konusunda tereddütlü davrandılar. Bunun bir sonucu olarak istihdam tarafında, satın almalarda ve girdi stoklarında düşüş yaşandı. Girdi talebinin azalması bazı tedarikçilerin teslimatlarını hızlandırmasını mümkün kıldı. Böylece teslimat süreleri hafif kısaldı ve tedarikçi performansı iki aylık bozulmanın ardından iyileşme yönünde sinyal üretti. Türk lirasındaki değer kaybının ham madde fiyatlarını yukarı çekmesiyle girdi maliyetlerindeki sert artış Ekim ayında da sürdü. Ancak bu güçlü artış hızı Eylül’e göre bir miktar ivme kaybetti. Benzer şekilde nihai ürün fiyat artışları da hız kesse de hâlâ belirgin biçimde yüksek seviyesini korudu.
Girdi maliyetleri tüm sektörlerde keskin artış trendini sürdürdü
Ekim 2025 dönemine ilişkin İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI raporu, son dört ayda ilk kez ankette takip edilen 10 sektörün tamamında üretimin yavaşladığını ortaya koydu. Bu tablo ağırlıklı olarak yeni siparişlerdeki zayıf seyirden beslendi; istihdam tarafında da çoğu sektörde düşüş görüldü. Maliyet baskılarının devam etmesi ise tamamı kapsayacak şekilde ürün fiyatlarının yukarı yönlü güncellenmesine neden oldu. En sert üretim kaybı kara ve deniz taşıtlarında kaydedilirken, yeni siparişlerde yalnızca bir sektörde görülen artış kısmen daha olumlu bir görüntü yarattı. Gıda ürünlerinde yeni siparişler üçüncü ay üst üste artış kaydetti ancak ivme ılımlı kaldı. Buna karşılık yeni iş hacmindeki en keskin düşüş ağaç ve kağıt ürünlerinde yaşandı. Yeni ihracat siparişlerinde en belirgin zayıflama tekstilde görüldü; 10 sektörden dokuzu küçülme bandında yer alırken bu eğilimi kıran tek alan, dış siparişlerin yatay seyrettiği gıda ürünleri oldu.
Türk imalatının büyük bölümü yılın son çeyreğine istihdam azaltma eğilimiyle girerken, sadece elektrikli ve elektronik ürünler ile ana metallerde çalışan sayısının arttığı görüldü. Satın alma faaliyetleri sektörlerin çoğunda zayıfladı; yalnızca gıda ürünleri tarafında yeni siparişlerdeki artışa paralel olarak girdi alımları yükseliş gösterdi. Zayıflayan girdi talebi, takip edilen sektörlerin yarısında teslimat sürelerinin kısalmasına katkı sağladı ve tedarikçi performansındaki en belirgin iyileşme kimyasal, plastik ve kauçukta yaşandı. Girdi maliyetleri tüm sektörlerde keskin artış trendini sürdürdü; bu artışın en hızlı olduğu alan makine ve metal ürünleri olurken, en düşük maliyet enflasyonu giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi. Girdi maliyetlerindeki güçlü artış ekim ayında nihai ürün fiyatlarını da genel olarak yukarı taşıdı. Talep düşüşünün hız kestiği tekstilin de fiyat artırmasıyla birlikte, sekiz ay sonra ilk kez tüm sektörler satış fiyatlarını yükseltmiş oldu. En yüksek fiyat artışı gıda ürünleri ile makine ve metal ürünlerinde aynı oranda kaydedildi.
“Türk imalat sektörü ekim ayında yine durağan talep koşullarıyla karşı karşıya kaldı”
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi; “Türk imalat sektörü ekim ayında yine durağan talep koşullarıyla karşı karşıya kaldı ve bu durum üretim, yeni siparişler, istihdam ve satın alma faaliyetlerinde yavaşlamaya yol açtı. İmalatçıların girdi maliyetlerinde keskin artış, büyük ölçüde liradaki zayıflamaya bağlı olarak devam etti. Firmaların 2025 yılının geri kalan dönemi boyunca karşılaştığı bu zorlayıcı koşulların yakın gelecekte sona ereceğine ilişkin henüz belirgin bir sinyal gözlenmiyor.”
