Yapay zekanın kamu sektöründe yaygınlaşması; ekonomik büyümeden kamu hizmetlerinin etkinliğine, mali sürdürülebilirlikten vatandaş deneyimine kadar birçok alanda önemli kazanımlar sunuyor. Google destekli PwC raporu, Türkiye’nin yapay zeka destekli dönüşümle büyüme, verimlilik ve kamu hizmetlerinde kayda değer iyileşmeler sağlayabileceğine işaret ediyor.
Google desteğiyle PwC tarafından hazırlanan “Yapay Zeka Türkiye İçin Çalışıyor” raporu, yapay zekanın kamu sektöründe yaygın olarak kullanılmasının Türkiye’nin ekonomik büyümesine, kamu hizmetlerinin etkinliğine ve mali sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Rapora göre yapay zeka destekli dönüşüm, GSYİH’de yüzde 3’lük potansiyel artış, hane halkı gelirlerinde yüzde 2’lik yükseliş ve kamu yönetimi üretkenliğinde yüzde 3’lük iyileşme sağlayabilir. Ayrıca bütçe açığında yüzde 12’ye varan potansiyel bir daralma öngörülüyor.
Rapor, yapay zekanın yalnızca süreçleri otomatikleştiren bir teknoloji olmadığını, aynı zamanda kamu kurumlarının hizmet sunma kapasitesini güçlendiren stratejik bir araç olduğuna işaret ediyor. Veri odaklı karar alma mekanizmalarının yaygınlaşmasıyla birlikte kamu kaynaklarının daha etkin kullanılabileceği, vatandaşların ise hizmetlere daha hızlı ve kolay erişebileceği belirtiliyor. Türkiye’nin e-Devlet kapısında kullanılan yapay zeka uygulamaları da bu dönüşümün somut örnekleri arasında gösteriliyor.
Sağlık ve afet yönetiminde somut uygulamalar dikkat çekiyor
Yapay zekanın kamu yararına kullanım alanları arasında sağlık hizmetleri ve afet yönetimi öne çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı ve Gazi Üniversitesi tarafından geliştirilen Türk Beyin Projesi kapsamında, felç ve tümör gibi sağlık sorunlarının daha erken aşamada ve daha yüksek doğrulukla tespit edilmesine yönelik yapay zeka modelleri geliştiriliyor. Bunun yanı sıra Google for Startups GovTech hızlandırma programından mezun olan Forest Guard girişimi, yapay zeka ve bulut teknolojilerini kullanarak orman yangınlarını başlangıç aşamasında tespit etmeyi hedefliyor. Bu sayede olası ekonomik ve çevresel kayıpların azaltılması amaçlanıyor.
Mali kapasitenin güçlendirilmesinde yapay zeka desteği
Raporda kamu maliyesine yönelik uygulamalara da yer veriliyor. Rapora göre; Hazine ve Maliye Bakanlığı, büyük ölçekli vergi kaçakçılığıyla ilgili analizler yapmak ve bununla mücadele etmek için yapay zeka kullanıyor. Sadece 2025 yılında bu araçlar, kamu kaynaklarını güvence altına alarak 85 milyar TL’lik düzeltme beyannamesi verilmesini sağladı.
Türkiye için bir sonraki adım: ölçeklenebilir yapay zeka ekosistemi
Rapora göre Türkiye, güçlü dijital altyapısı, ekonomik ölçeği ve yetenek havuzu sayesinde yapay zeka dönüşümünde önemli bir konumda bulunuyor. Bir sonraki aşama, kamu sektöründe entegre, büyük ölçekli yapay zeka ve bulut çözümlerine yönelmeyi gerektiriyor. Sağlık, eğitim, imalat, enerji ve siber güvenlik alanları dönüşüm başlıkları arasında gösterilirken; kamu çalışanlarının yapay zeka okuryazarlığının artırılması, yeni yetkinliklerin kazandırılması ve kamu-özel sektör iş birliklerinin güçlendirilmesi kritik unsurlar olarak öne çıkıyor. Rapor, yapay zekanın pilot uygulamaların ötesine geçerek Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilecek ve uzun vadeli kalkınmasına katkı sağlayabilecek stratejik bir araç olduğuna işaret ediyor.
