AB-Mercosur anlaşması geçici olarak yürürlüğe girdi. AB’li firmalar; otomotiv, makine, tekstil ve ilaç sektörlerinde önemli vergi avantajları elde edecek. Türkiye’nin Mercosur ile serbest ticaret anlaşması bulunmaması ise Türk ihracatçısının aynı pazarlara daha yüksek vergilerle girmesine neden olacak.
Avrupa Birliği (AB) ile Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur) arasında, ticaretin yüzde 90’dan fazlasında gümrük vergilerinin kaldırılmasını öngören anlaşma geçtiğimiz günlerde geçici olarak uygulanmaya başladı. AB ile Mercosur üyesi Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay arasında imzalanan ve yaklaşık 700 milyon kişilik nüfusu kapsayan anlaşma yürürlüğe girerken, dünya gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yaklaşık yüzde 20’sini içine alan düzenleme, Avrupa Parlamentosu onay süreci tamamlanmadığı için şimdilik geçici statüde uygulanacak. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “AB-Mercosur anlaşması, bugün geçici olarak uygulanmaya başlıyor. Faydaları şimdiden gerçek ve görünür durumda. Gümrük vergileri düşmeye başlıyor. Şirketler, yeni pazarlara erişim kazanıyor. Yatırımcılar, ihtiyaç duydukları öngörülebilirliğe sahip oluyor. Geçici uygulama, anlaşmanın somut faydalarını ortaya koyacak ve meşru hassasiyetlerin nasıl ele alındığını gösterecektir” ifadelerini kullandı.
Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan bilgi notuna göre anlaşma, özellikle otomotiv, makine, ilaç ve tekstil sektörlerinde AB menşeli ürünler açısından önemli vergi indirimleri içeriyor. Düzenleme kapsamında elektrikli ve hibrit araçlarda uygulanan gümrük vergisi yüzde 35’ten yüzde 25’e düşürülürken, içten yanmalı motorlu araçlarda bu oran yüzde 35’ten yüzde 17,5’e indirildi. Tekstil sektöründe ise 10 yıllık geçiş sürecinin sonunda tarifelerin tamamen kaldırılması öngörülürken, ilk etapta 3,9 puanlık indirim uygulamaya alındı. Makine ve cihaz grubunda yüzde 14 ila 20 arasında değişen vergilerin 10 yıl içerisinde sıfırlanması planlanırken, ilaç sektöründe yüzde 14’e kadar çıkan tarifelerin de aynı süre içinde kademeli olarak kaldırılması hedefleniyor.
Türk firmaları daha yüksek vergilerle giriş yapmak zorunda kalacak
Bu tablonun Türkiye açısından en kritik noktası ise Gümrük Birliği’nin mevcut yapısından kaynaklanıyor. AB’nin üçüncü ülkelerle yaptığı serbest ticaret anlaşmaları kapsamında bu ülkelerden AB pazarına giren ürünler, Gümrük Birliği aracılığıyla Türkiye’ye de düşük ya da sıfır gümrük tarifesiyle ulaşabiliyor. Ancak karşılıklılık mekanizmasının işlememesi nedeniyle Türk ihracatçısı aynı ülke pazarlarına benzer avantajlarla erişemiyor. Mercosur örneğinde de Türkiye ile Mercosur ülkeleri arasında ayrı bir serbest ticaret anlaşması bulunmadığı için Türk firmaları; tekstil, otomotiv ve makine sektörlerinde AB’li rakiplerine kıyasla aynı pazarlara daha yüksek vergilerle giriş yapmak zorunda kalacak.
Hangi sektörler daha yakından etkilenecek?
Türkiye’nin Mercosur pazarına yönelik ihracatında öne çıkan tekstil ve hazır giyim, otomotiv yan sanayi, makine ve beyaz eşya sektörleri, AB’li üreticilerle doğrudan rekabet içerisinde bulunuyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte AB menşeli ürünlerin söz konusu sektörlerde önemli bir fiyat avantajı elde etmesi, Türk ihracatçısının mevcut pazar payını koruma kapasitesini zorlayabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor. Sektör temsilcilerinin uzun süredir gündemde tuttuğu “Gümrük Birliği’nin güncellenmesi” ile “Türkiye’nin AB’nin serbest ticaret anlaşması müzakerelerine paralel şekilde dahil edilmesi” yönündeki tartışmaların da bu gelişmeyle birlikte yeniden öne çıkması bekleniyor.
