El işçiliğine dayalı üretimi, yüksek kalite anlayışı ve ihracat gücüyle dikkat çeken Türk yat sektörü, küresel pazarda her geçen gün daha fazla söz sahibi oluyor. 2024’te 102 süperyat üreten Türkiye, bu alanda dünya ikinciliğine yükselirken; yat, tekne ve bot ihracatında yüzde 8,5’lik artışla 442,4 milyon dolarlık hacme ulaştı.
Yat sektöründe son yıllarda dikkat çeken bir çıkış yakalayan Türkiye; üretim gücü, rekabetçi fiyat yapısı, el işçiliğinde uzman ustaları ve proje bazlı esnekliğiyle yat üretiminde dünyanın önde gelen merkezlerinden biri haline geldi.
1960 yılında İstanbul’da deniz, inşaat ve endüstri alanlarında güvenliği sağlamak ve standartları yükseltmek amacıyla kurulan Türk Loydu’nun yayımladığı 2024 Yat Pazar Raporu ve 2025 Sektör Beklentilerine göre, Türkiye, 2024 yılında 102 yat üretimiyle Hollanda’yı geride bırakarak süperyat üretiminde İtalya’dan sonra dünya ikincisi oldu. Bu başarı, Türk tersanelerinin yüksek kaliteli üretim kapasitesi ve özelleştirilebilir projelerdeki başarısını bir kez daha ortaya koydu. Raporda yer alan bilgilere göre Türkiye’de üretilen süperyatların yüzde 90’ından fazlası Avrupa, Körfez ülkeleri ve ABD gibi önemli pazarlara ihraç edildi.
Türkiye rekabetçi fiyat avantajı ve geniş üretim kapasitesiyle güçlü bir oyuncu
2024 yılı yat üretimi, bölgesel ve küresel düzeyde liderlik eden ülkelerin farklı segmentlerdeki güçlü yönleriyle dikkat çekti. İtalya, tasarım ve kalite liderliğini korurken, Hollanda çevre dostu çözümler ve yenilikçi üretim süreçleriyle öne çıktı. Türkiye ise hem rekabetçi fiyat avantajı hem de geniş üretim kapasitesiyle dünya sıralamasında güçlü bir oyuncu olarak konumlandı. Türkiye’nin yükselen grafiği ve refit (bakım-yenileme) alanındaki yatırımları, gelecekteki pazar dinamiklerini daha da şekillendirecek önemli bir faktör oldu. Rapordaki değerlendirmeye göre; süperyat pazarında 40-50 metre ve 80 metre üzeri segmentler, satış performansı ve büyüme potansiyeliyle ön plana çıktı. İtalya gibi lider ülkeler, 40-50 metre segmentinde üstünlüğünü korurken, 2024 yılında Türkiye’nin artan rolü 50-60 metre segmentinde dikkat çekti. Ayrıca Yalova ve Bodrum başta olmak üzere tersane merkezleri, 2024’te refit projelerinde yüksek talep gördü.
Toplam gemi ve yat ihracatı 1,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti
Aralık 2024 itibarıyla toplam gemi ve yat ihracatı 1,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken; yat, tekne ve bot segmentindeki ihracat yüzde 8,52 artışla 442 milyon dolara ulaştı. 442 milyon dolarlık yat ihracatı Türkiye’nin bugüne kadar kaydettiği en yüksek yat ihracat tutarı oldu. En fazla ihracat yapılan ülkeler sırasıyla 264 milyon dolar ile Norveç, 254 milyon dolar ila Marshall Adaları ve 165 milyon dolar ile İtalya oldu. Özellikle Norveç ve Kuzey Avrupa pazarlarındaki güçlü varlık dikkat çekti.
Artan müşteri talepleri, Türk tersaneleri için yeni fırsatlar yaratacak
Sektöre dair hedeflerin de paylaşıldığı raporda, Türkiye’nin süper yat üretiminde dünya sıralamasındaki ikinciliğinin, yüksek mühendislik standartları ve çevre dostu üretim kabiliyetleriyle güçlenmeye devam edeceğinin altı çizildi. Küresel ekonomik toparlanma ve artan müşteri taleplerinin, Türk tersaneleri için yeni fırsatlar yaratacağı da yine raporda yer alan önemli bilgiler arasında. 2025 yılında Türkiye’nin Asya-Pasifik bölgesine yönelik ihracatını artırması ve ultra lüks segmentteki talep artışından faydalanması bekleniyor Ayrıca hibrit ve çevre dostu teknolojiler sayesinde Türkiye, sürdürülebilirlik odaklı projelerde rekabet avantajını artırmayı hedefliyor. Rapordaki verilere göre, 2024-2030 yılları arasında Türkiye yat pazarının yıllık bileşik büyüme oranının yüzde 13,7 seviyesinde olması bekleniyor.
Bu büyümede;
- Kıyı turizmini teşvik eden hükümet politikalarının,B
- Lüks deneyimlere yönelik artan taleplerin,B
- Hibrit ve elektrikli motor sistemlerine yapılan yatırımlar gibi faktörlerin etkili olması bekleniyor.
