Türkiye’nin Satın Alma Gücü Paritesi (SGP) esas alınarak hesaplanan kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi, 2024 yılı itibarıyla 72 olarak kaydedildi. Aynı karşılaştırmada kişi başına GSYH endeksinin en yüksek olduğu ülke 245 ile Lüksemburg olurken, en düşük değer 35 ile Bosna-Hersek’te görüldü. Öte yandan, Avrupa Birliği ülkelerinde 100 avro karşılığında satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin, Türkiye’de 51 avro karşılığı Türk lirası ile temin edilebildiği hesaplandı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin Satın Alma Gücü Paritesi (SPG) verilerini açıkladı. Verilere göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeks değeri, 2024 yılı için 72 olarak tespit edildi. SGP, ayrıntılı biçimde tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin ülkeler arasındaki fiyat oranlarını esas alan bir gösterge olarak kullanılıyor. Bu yöntem sayesinde ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları ortadan kaldırılıyor, uluslararası ölçekte gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmalarının yapılması mümkün hale geliypr. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından yayımlanan SGP verilerine göre, 2024 yılı sonuçları itibarıyla kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksinde 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesinin ortalaması 100 olarak kabul edilirken, Türkiye’nin endeks değeri 72 seviyesinde gerçekleşti. Bu sonuçla Türkiye, AB ortalamasının yüzde 28 altında yer aldı. Söz konusu karşılaştırmalara; 27 AB üyesi ülkenin yanı sıra Avrupa Serbest Ticaret Birliği’ne (EFTA) üye 3 ülke (İsviçre, İzlanda ve Norveç) ile 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) dahil edildi.
Toplam 36 ülkenin yer aldığı değerlendirmede, SGP’ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 245 ile Lüksemburg olurken, en düşük endeks değeri 35 ile Bosna-Hersek’te kaydedildi. Buna göre Lüksemburg’un kişi başına GSYH endeksi AB ortalamasının yüzde 145 üzerinde gerçekleşirken, Bosna-Hersek’in endeks değeri AB ortalamasının yüzde 65 altında kaldı.
Türkiye’nin 2024 yılı kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 71 oldu
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerini karşılaştırmada kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) temel bir ölçüt olarak kullanılırken, tüketicilerin göreli refah seviyelerinin değerlendirilmesinde kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha sağlıklı bir gösterge olarak öne çıkıyor. Fiili bireysel tüketim; hanehalklarının doğrudan satın aldığı mal ve hizmetlerin yanı sıra, devlet veya kâr amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından sunulan eğitim, sağlık gibi hizmetleri de kapsıyor. Bu çerçevede, kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması için 100 olarak hesaplanırken, Türkiye’nin endeks değeri 71 olarak gerçekleşti. Buna göre Türkiye, AB ortalamasının yüzde 29 altında yer aldı. Karşılaştırmaya dahil edilen 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi en yüksek ülke 146 ile Lüksemburg olurken, en düşük değer 42 ile Bosna-Hersek’te kaydedildi.
Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 51 oldu
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin döviz kuruna göre karşılaştırmalı alım gücünü ortaya koyan bir gösterge. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksinin 100’ün üzerinde olması, ilgili ülkenin karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre “pahalı”; 100’ün altında olması ise “ucuz” olarak değerlendirildiğini ifade ediyor. Bu kapsamda, Türkiye’nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 2024 yılı sonuçlarına göre 51 olarak hesaplandı. Söz konusu değer, Avrupa Birliği ülkelerinde 100 avro karşılığında satın alınabilen aynı mal ve hizmet sepetinin, Türkiye’de 51 avro karşılığı Türk lirası ile temin edilebildiğini ortaya koydu.
